“Mijn ex is een narcist!” Een uitspraak die ik vaker voorbij hoor komen. De eerste vraag die bij mij dan opkomt is: “Hoe weet je dat zo zeker?” Niet om iemands constatering in twijfel te trekken, maar omdat een narcist zich niet makkelijk laat diagnosticeren. Een echte narcist is ervan overtuigd dat er niets mis is met hem.

Vaak is zo’n uitspraak niet gebaseerd op een daadwerkelijke diagnose van een psycholoog,  maar op eigen ervaring. Het gevaar hierbij is dat een ex onterecht het stempel ‘narcist’ krijgt.  Toch kan het zijn dat je daadwerkelijk met een narcist te maken hebt. Als dat zo is, dan heb je waarschijnlijk al een lange moeizame weg afgelegd om tot een scheiding te komen.

 

Narcistische trekjes

Narcistische trekjes hebben we overigens allemaal. Alleen verschilt het per persoon in welke mate die aanwezig zijn. En ook wanneer we die trekken laten zien. We kunnen ons allemaal weleens narcistisch gedragen. Vooral in conflict situaties, zoals bijvoorbeeld bij een scheiding,  wanneer we dreigen te verliezen wat ons lief is. Doordat we worden overmant door emoties, gedragen we ons anders. Daardoor kan ons beeld ook vertroebelt raken.

Zodra er sprake is van overspel, is de kans groot dat er gelogen of zelfs gemanipuleerd wordt. Bewust liegen en manipuleren past bij narcistisch gedrag, maar het zijn niet de enige eigenschappen die onder narcisme vallen. Kenmerkend voor een narcist is dat zijn emotionele intelligentie niet of nauwelijks ontwikkeld is. Hierdoor kan hij zich niet of nauwelijks in de ander in leven en telt alleen zijn eigen gevoel.

We hebben allemaal bepaalde eigenschappen die ons kenmerken. De ene eigenschap is sterk aanwezig, andere eigenschappen zullen zich af en toe manifesteren. Pas wanneer een eigenschap automatisch aanwezig is, spreken we van een persoonlijkheidskenmerk.

Wanneer je narcistische trekken bij je (ex)partner herkent, kun je hem (of haar) niet zomaar bestempelen als narcist. De vraag is of een bepaalde trek onder een eigenschap valt die routinematig aanwezig is en of deze een extreme vorm aanneemt.

Doordat er veel informatie te vinden is over narcisme bestaat het gevaar dat we ineens voor psycholoog gaan spelen en we onze ex(partner) als narcist bestempelen. Doe dat liever niet. Vertoont je (ex)partner grensoverschrijdend gedrag waar jij je geen raad mee weet, raadpleeg dan een professional, zodat je advies kunt krijgen over hoe je hiermee beter om kunt gaan.

 

Narcistische persoonlijkheidsstoornis

Een narcistische persoonlijkheidsstoornis (NPS) wordt gediagnosticeerd door een psycholoog of psychiater. Om een diagnose te kunnen stellen zal de ‘narcist’ zelf moeten meewerken aan een onderzoek en dat gebeurt vaak niet. ‘Hij mankeert immers niets!’ 😉

Ook als iemand wel gediagnosticeerd is met een narcistische persoonlijkheidsstoornis, wil dat nog niet zeggen dat hij in therapie gaat. De narcist moet intrinsiek gemotiveerd zijn om te veranderen. Vaak zie je dat als hij (lees ook zij) in therapie gaat, ermee stopt zodra het te moeilijk wordt.

Kortom, bewijs dat je daadwerkelijk te maken hebt met een narcist is niet zo makkelijk te krijgen. Toch valt er wel een patroon te herkennen en kenmerken die altijd aanwezig zijn.

 

Hoe handelt een narcist?

Een narcist is over het algemeen charismatisch, welbespraakt, toont interesse en geeft je het gevoel dat je speciaal bent. Hij komt zelfverzekerd over, hoort zichzelf graag spreken en is vaak het middelpunt in een groep. Een narcist gedraagt zich losjes en maakt grapjes (vaak ten koste van iets of iemand). Hij voelt zich superieur ten opzichte van anderen en meent recht te hebben op bepaalde privileges. Een narcist heeft een sterke behoefte aan bewondering en erkenning. Ook heeft hij behoefte aan macht en controle. Wanneer een narcist zijn zin niet krijgt wordt hij boos en gedraagt hij zich onredelijk. Tijdens een conflict zal hij jou de schuld geven van alles wat niet goed ging. Hij is het slachtoffer en jij bent de schuldige. Narcisten zijn zeer berekenend en ijzersterk in het verdraaien van de werkelijkheid. Hoe de buitenwereld hem ziet is heel belangrijk voor hem. Daarom doet hij er alles aan om het perfecte plaatje te creëren.

 

De narcist in een relatie

Is de narcist op zoek naar een relatie, dan gaat hij letterlijk op jacht. Hij ziet jou als zijn prooi. In het begin wordt alles uit de kast gehaald om jou voor zich te winnen. Hierin gaat hij heel geraffineerd te werk. Opgeven is er niet bij. Een narcist gaat door totdat hij zijn zin krijgt. Hij zal je op handen dragen, overladen met cadeaus en complimenten. Doordat hij zo overtuigend is, denk je dat het echte liefde is. Niets is minder waar. Zodra hij je voor zich heeft gewonnen, leer je een ander persoon kennen. Langzaamaan zorgt hij ervoor dat je afhankelijk van hem wordt. Als hij de kans krijgt isoleert hij je zelfs van je vrienden en familie.

Voor de buitenwereld lijkt het alsof jullie het ideale koppel zijn en het ideale leven leiden. Iets om jaloers op te zijn. De werkelijkheid is anders. De complimenten waar hij eerst mee strooide, maken plaats voor kleinerende opmerkingen. Hierdoor ontwikkel je een negatief zelfbeeld. Je zelfvertrouwen daalt naar nul en je loopt continu op je tenen. Want hij controleert je in alles wat je doet. Hij zal er voor zorgen dat je zijn spel meespeelt om het mooie plaatje voor de buitenwereld in stand te houden. Hij manipuleert, bedriegt en is snel jaloers.

Opvallend is dat hij emotionele situaties mijdt. Hij heeft geen empathisch vermogen. Als jou iets naars overkomt, zoals het verlies van een dierbare of ander verlies, zal hij het afdoen als iets onbelangrijks en snel overgaan tot de orde van de dag, alsof er niets gebeurd is.

 

Omgaan met een narcist

Het heeft geen zin om een narcist te confronteren met zijn gedrag. Hij is een ster in het verdraaien van de werkelijkheid. Daarbij is hij zeer overtuigend en gaat hij geraffineerd te werk. Hij zal anderen erbij halen die zijn kant van het verhaal bevestigen. Het beste advies: “Geef de narcist geen munitie”. De narcist doet er alles aan om de macht en controle over jou en je leven te houden.

Zodra je gaat scheiden van een narcist is het van belang je goed te verdiepen in wat er je te wachten staat. Bereid je scheiding goed voor en schakel goede professionals in. Scheiden van een narcist betekent een scheiding met veel conflicten. Dit kan emotioneel zwaar en ingewikkeld zijn. Bewijs dat je (ex)partner een narcist is heb je niet nodig, zolang je je doel goed voor ogen hebt. Zoek hulp zodra je merkt geen controle over je emoties te hebben of wanneer je merkt dat de narcist jou volledig in zijn greep heeft en alles en iedereen om jou heen manipuleert.

 

Wel of geen narcistische ex?

Zoals je hebt kunnen lezen wordt een narcistische persoonlijkheidsstoornis alleen door een psycholoog/psychiater gediagnosticeerd. Toch kan het zijn dat je met een narcist te maken hebt. Herken je je ex niet volledig in het verhaal wat zojuist beschreven is, dan vertoont iemand wellicht wat narcistische trekken, maar is hij/zij niet direct een een narcist. Ga voor jezelf eens na in hoeverre deze trekken al aanwezig waren voordat jullie relatie tot een eind kwam. Kijk vooral ook naar wat er met jou is gebeurd tijdens jullie relatie.

Is je ex daadwerkelijk een narcist, dan heb je al veel overwonnen om te komen waar je nu bent. Scheiden van een narcist vergt veel moed. Zo’n scheiding heeft veel impact. Na een destructieve relatie zal je jezelf weer moeten hervinden. Soms kan het jaren duren voordat je echt vrij bent. Bij herstel is begrip belangrijk. Daarom is het fijn gelijkgestemden te vinden die begrijpen wat je doorgemaakt hebt. Ook is het raadzaam professionele hulp te zoeken, zodat je geholpen wordt bij het verwerkingsproces en het weer opbouwen van je leven.

 

Kom je uit een destructieve relatie waardoor je jezelf bent kwijtgeraakt? Dan is het tijd om jouw kracht terug te vinden. Wil je weten hoe je dat doet? Vraag dan hier een gratis adviesgesprek aan.

 

7 Tips voor een stevig fundament na je scheiding

 

Heeft jouw leven zijn kleur verloren na je scheiding? Schrijf je in en ontdek met welke basisstappen je het leven weer kleur geeft. Ontvang gratis tips waarmee je direct aan de slag kunt.

online coaching

Blijf op de hoogte van meer tips en weetjes door mij op Facebook en/of Instagram te volgen.

e-book - 7 tips

GRATIS E-BOOK

Ontdek met welke basisstappen je het leven weer kleur geeft

 

7 tips waarmee je direct aan de slag kunt

 

You have Successfully Subscribed!

Stel hier je vraag